Thoái hoá khớp gối: 7 cách giảm đau và phòng ngừa

Triệu chứng

• Đau khớp gối khi đi, leo cầu thang
• Cứng khớp buổi sáng (>30 phút)
• Tiếng kêu lạo xạo khi cử động
• Sưng, viêm khớp
• Hạn chế tầm vận động
• Yếu cơ đùi (do ít vận động)
• Biến dạng khớp ở giai đoạn nặng

Mức độ:

• Độ 1: Đau nhẹ khi vận động nhiều
• Độ 2: Đau khi đi, leo cầu thang
• Độ 3: Đau cả khi nghỉ, hạn chế vận động
• Độ 4: Đau dữ dội, biến dạng — cần thay khớp

Yếu tố nguy cơ

• Tuổi 50+: Sụn khớp mòn theo tuổi.
• Nữ giới: Hormone estrogen giảm sau mãn kinh.
• Béo phì: Mỗi 1kg dư = 3kg tải lên khớp gối khi đi.
• Chấn thương cũ: Đứt dây chằng, vỡ sụn meniscus.
• Vận động quá mức: VĐV chạy bộ, bóng đá, võ thuật.
• Di truyền: Gia đình có người thoái hoá khớp.
• Công việc lao động nặng: Bê vác, ngồi xổm nhiều.
• Thiếu vận động: Cơ đùi yếu — không support khớp.

7 cách giảm đau và bảo vệ khớp

1. Giảm cân: Quan trọng nhất. Giảm 5kg → giảm 50% áp lực + 30% đau.
2. Tập cơ đùi (quadriceps): Mạnh đùi → support khớp gối. Tập leg extension, squat nhẹ.
3. Bơi lội: Tốt nhất cho khớp. Nước giảm 80% lực tác động.
4. Đi bộ trên đường phẳng: Tránh leo dốc, cầu thang nhiều.
5. Tránh ngồi xổm + ngồi quỳ: Tăng áp lực lên khớp 5-10 lần.
6. Giày tốt: Đệm tốt, support cổ chân. Asics, Brooks, New Balance.
7. Kéo giãn hàng ngày: Yoga, stretching cơ đùi sau, cơ háng.

Phương pháp điều trị

1. Vật lý trị liệu: Nền tảng. Bài tập tăng sức mạnh + tầm vận động.
2. Thuốc giảm đau:
   • Paracetamol (an toàn nhất)
   • NSAID (Diclofenac, Meloxicam) — ngắn hạn, có tác dụng phụ dạ dày
   • Topical NSAID gel (Voltaren) — bôi tại chỗ, ít tác dụng phụ
3. Tiêm khớp:
   • Corticoid: Giảm đau nhanh, hiệu quả 2-4 tháng
   • Hyaluronic acid (Synvisc, Suplasyn): Bôi trơn khớp, hiệu quả 6-12 tháng
   • PRP (huyết tương giàu tiểu cầu): Tái tạo sụn, mới hơn
4. Glucosamine + Chondroitin: Bổ sung sụn. Hiệu quả tranh cãi nhưng an toàn.
5. Phẫu thuật:
   • Nội soi khớp: Loại bỏ sụn vỡ, viêm
   • Thay khớp gối toàn phần: Cho giai đoạn 4. Hiệu quả >90%, hết đau hoàn toàn

Top BV Cơ xương khớp tại VN

TPHCM:

• BV Chấn thương Chỉnh hình TPHCM (Q5)
• BV Đại học Y Dược
• BV Chợ Rẫy — Khoa Cơ Xương Khớp
• BV Quân Y 175
• Vinmec Central Park
• FV Hospital — Orthopedics

Hà Nội:

• BV Việt Đức (Hoàn Kiếm) — Top phẫu thuật khớp
• BV Bạch Mai — Khoa Cơ Xương Khớp
• BV E — Khoa Chấn thương Chỉnh hình
• Vinmec Times City
• Tâm Anh Hà Nội

Đà Nẵng:

• BV Đà Nẵng — Khoa Chấn thương Chỉnh hình
• BV C Đà Nẵng

Chi phí thay khớp gối: 60-150 triệu (BV công có BHYT). 200-500 triệu (BV tư cao cấp).

Phòng ngừa từ sớm

• Kiểm soát cân nặng: BMI <25.
• Tập thể dục đều: Chú trọng cơ đùi.
• Tránh vận động cường độ cao: Bóng đá, marathon — tập vừa phải.
• Bảo vệ khớp khi tập: Khởi động kỹ, giày tốt.
• Tư thế đúng khi nâng vật: Cong gối, không cong lưng.
• Chế độ ăn chống viêm: Omega-3 (cá hồi), curcumin (nghệ), trái cây họ cam.
• Bổ sung vitamin D + canxi: Tốt cho xương khớp.
• Khám sàng lọc: Người >50 tuổi + có yếu tố nguy cơ — chụp X-quang khớp gối 2-3 năm/lần.

Câu hỏi thường gặp