Sức khoẻ sinh sản nam: Vô sinh, kiểm tra và cải thiện

Nguyên nhân vô sinh nam

• Số lượng tinh trùng thấp: <15 triệu/ml (chuẩn WHO).
• Khả năng vận động kém: <40% di chuyển.
• Hình dạng bất thường: >96% bất thường.
• Giãn tĩnh mạch tinh hoàn (varicocele): 15% nam, 35% nam vô sinh.
• Mất cân bằng hormone: Testosterone thấp, prolactin cao.
• Tắc ống dẫn tinh: Sau viêm hoặc bẩm sinh.
• Rối loạn cương dương + xuất tinh: Tâm lý hoặc cơ thể.
• Nhiễm trùng: Viêm tuyến tiền liệt, viêm mào tinh.
• Lifestyle: Hút thuốc, rượu, ma tuý, béo phì, stress.
• Môi trường: Hoá chất, kim loại nặng, nhiệt độ cao.

Kiểm tra sức khoẻ sinh sản nam

1. Tinh dịch đồ (Semen Analysis): Test cơ bản. Kiêng quan hệ 2-7 ngày trước. Lấy mẫu tại BV — kiểm tra số lượng, vận động, hình dạng.
2. Hormone: Testosterone, FSH, LH, prolactin.
3. Siêu âm tinh hoàn: Tìm varicocele, u, viêm.
4. Test di truyền: Cho ca khó (Y chromosome microdeletion).
5. Khám lâm sàng: Bác sĩ nam khoa kiểm tra trực tiếp.
6. Test bệnh lây truyền qua đường tình dục: HIV, viêm gan B/C, giang mai.

Kết quả tinh dịch đồ chuẩn (WHO 2021):

• Thể tích: ≥1.4 ml
• Tổng số tinh trùng: ≥39 triệu
• Mật độ: ≥16 triệu/ml
• Vận động tiến: ≥30%
• Hình dạng bình thường: ≥4%

10 cách cải thiện chất lượng tinh trùng

1. Bỏ thuốc lá: Giảm 23% số lượng tinh trùng.
2. Hạn chế rượu: <2 ly/ngày. Quá nhiều — giảm testosterone.
3. Giảm cân nếu béo phì: BMI >30 — vô sinh tăng 2 lần.
4. Tập thể dục đều: 150 phút/tuần. Tránh đạp xe quá nhiều (áp lực bìu).
5. Tránh nóng vùng bìu: Tắm nóng kéo dài, sauna, laptop trên đùi, đồ lót chật. Bìu cần mát hơn cơ thể 2-3°C.
6. Quản lý stress: Cortisol cao → testosterone thấp.
7. Ngủ đủ 7-9 giờ: Testosterone sản xuất khi ngủ.
8. Bổ sung dinh dưỡng: Kẽm 30mg, vitamin C 1g, vitamin E 400 IU, CoQ10 200mg, L-carnitine 2g, folate 1mg, omega-3.
9. Ăn nhiều chất chống oxy hoá: Trái cây, rau, hạt.
10. Tránh hoá chất: Pesticide, BPA (đồ nhựa nóng), phthalates.

Cải thiện tinh trùng cần 3 tháng (chu kỳ sản xuất tinh trùng 64-72 ngày).

Phương pháp điều trị vô sinh nam

1. Thay đổi lối sống: Cho 30-40% trường hợp.
2. Phẫu thuật varicocele: Cải thiện 60-70% trường hợp giãn tĩnh mạch.
3. Hormone therapy: Cho mất cân bằng hormone.
4. Kháng sinh: Cho nhiễm trùng.
5. IUI (Intrauterine Insemination): Bơm tinh trùng vào tử cung. 5-10 triệu/lần. Tỷ lệ thành công 10-20%.
6. IVF (In Vitro Fertilization): Thụ tinh ngoài cơ thể. 70-150 triệu/chu kỳ. Tỷ lệ thành công 30-50%.
7. ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection): Tiêm tinh trùng vào trứng. 80-180 triệu. Cho ca rất ít tinh trùng.
8. TESE/MESA: Lấy tinh trùng từ tinh hoàn cho người tắc ống dẫn tinh hoặc azoospermia.

Top BV hỗ trợ sinh sản tại VN

TPHCM:

• BV Phụ Sản Từ Dũ — IVF Centre
• BV Đại học Y Dược — IVFMD
• BV Hùng Vương — Hỗ trợ sinh sản
• BV Vinmec Central Park — IVFMD Tâm Anh
• FV Hospital — IVF Center

Hà Nội:

• BV Phụ Sản Trung Ương — Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản
• BV Phụ Sản Hà Nội
• BV Bưu Điện — IVF
• Vinmec Times City — IVFMD
• Tâm Anh Hà Nội — Trung tâm IVFMD

Đà Nẵng:

• BV Phụ Sản Nhi Đà Nẵng — IVF
• Vinmec Đà Nẵng — Hỗ trợ sinh sản

Top trung tâm IVF tư nhân: IVFMD Tâm Anh, Hồng Ngọc IVF, MEKID Hà Nội. Tỷ lệ thành công ngang Mỹ/Singapore.

Khi nào nên đi khám?

Cặp đôi không có thai sau 12 tháng quan hệ không bảo vệ (6 tháng nếu nữ >35 tuổi) — cần khám CẢ HAI.

Đến trực tiếp BV nam khoa hoặc trung tâm hỗ trợ sinh sản:

• Đi cùng vợ — thuận tiện đánh giá đôi
• Khám lần đầu: 500k-2 triệu
• Tinh dịch đồ + hormone: 1-3 triệu
• Đầy đủ điều tra: 5-15 triệu

Tâm lý: Đừng xấu hổ. Vô sinh ảnh hưởng 1/6 cặp đôi. Càng khám sớm — cơ hội thành công cao.

Câu hỏi thường gặp